Araştırmalar, 2023 yılında telefon dolandırıcılığı ve spam aramaların zirveye ulaştığını gösteriyor. Tüm bilinmeyen aramaların yaklaşık %28’inin dolandırıcılık veya spam olduğu belirtiliyor. Bu durum, küresel ölçekte tüketicilerin %16’sının maddi kayba uğramasına neden oldu. 2022’de bu oran %22 olsa da ortalama kayıplar %527 artarak 2.257 dolara çıktı. Siber güvenlik şirketi ESET, artan telefon dolandırıcılığına dikkat çekerek önlem alınması gerektiğini vurguluyor.
Telefon Dolandırıcılığı Neden Etkili?
Sesli iletişim, dijital çağda bile yaygın bir iletişim yöntemi. Dolandırıcılar, telefonla iletişim kurarken insanların daha savunmasız olabileceğini biliyor. Sesli iletişim, hızlı tepki verme baskısı yaratıyor ve dolandırıcıların sosyal mühendislik tekniklerini uygulamasını kolaylaştırıyor. Bu nedenle, dolandırıcılar kurbanlarına ulaşıp onları manipüle edebiliyor.
Dolandırıcılar Telefon Numaramızı Nasıl Buluyor?
Telefon numaraları, sosyal medya hesapları, veri ihlalleri veya otomatik yazılımlar gibi çeşitli yollarla ele geçiriliyor. 2023 yılında tüketicilerin %16’sı bu yöntemlerle dolandırıldığını belirtti. Bazı ülkelerde bu oran daha da yüksek: Almanya’da %19, Fransa’da %18. Ayrıca, kullanıcılar haftada ortalama dokuz dakikalarını rahatsız edici aramaları filtrelemekle harcıyor.
Yaygın Dolandırıcılık Türleri
Telefon dolandırıcılığında sık karşılaşılan yöntemler şunlardır:
- Taklit dolandırıcılığı: Dolandırıcı, devlet kurumu veya banka gibi davranarak kişisel bilgilerinizi ele geçirmeye çalışır.
- Teknik destek dolandırıcılığı: Sahte bir yazılım tehlikesi bahanesiyle bilgisayarınıza erişim isterler.
- Yatırım ve ödül çekilişi dolandırıcılığı: Büyük kazanç vaatleriyle veya sahte ödüllerle sizi kandırmayı hedeflerler.
- Robocall’lar: Özellikle otomatik aramalarla dolandırıcılık mesajları yaygınlaşmıştır.
Dolandırıcılık Aramalarına Karşı Nasıl Önlem Alınır?
Türkiye’de, rahatsız edici aramaları şikayet etmek için e-Devlet, İleti Yönetim Sistemi (İYS) veya Ticaret Bakanlığı kanalları kullanılabilir. Telefonlarda spam veya dolandırıcı numaralarını engellemek için iOS ve Android cihazlarda basit adımlarla işlem yapılabilir. Ayrıca, kişisel bilgilerinizi paylaşmaktan kaçınarak ve bilinmeyen yazılımları indirmeyerek güvenliğinizi artırabilirsiniz.
Hükümetler, artan telefon dolandırıcılığına karşı yaptırımlarını artırıyor. Türkiye’de BTK, usulsüz aramalar yapan şirketlere 2023 yılında 51,5 milyon TL idari para cezası kesti. Tüm dünyada ise dolandırıcılık amaçlı aramaların yarattığı maliyet, milyarlarca dolara ulaşmış durumda.
