Google Chrome kullanıcılarını ilgilendiren dikkat çekici bir iddia gündemde. İddiaya göre Google, bazı kullanıcıların cihazlarına Gemini Nano adlı yapay zekâ modelini herhangi bir bildirim göstermeden yükledi. Üstelik birçok kullanıcı, bu modelin cihazında bulunduğunu fark etmeyebilir.
Ortaya çıkan bilgilere göre yüklenen dosyanın boyutu yaklaşık 4 GB seviyesinde. Bu da özellikle depolama alanı sınırlı cihazlarda önemli bir yer kaplayabiliyor.
Gemini Nano Nedir?
Google’ın geliştirdiği Gemini Nano, bulut yerine doğrudan cihaz üzerinde çalışan bir yapay zekâ modeli. Yani bazı işlemler internet üzerinden Google sunucularında değil, kullanıcının kendi cihazında gerçekleştiriliyor.
Bu model şu tür işlemler için kullanılabiliyor:
- Dolandırıcılık amaçlı aramaları tespit etme
- Mesaj yazımına yardımcı olma
- Kayıt özetleme
- Pixel telefon ekran görüntülerini analiz etme
Burada önemli bir detay var. Gemini Nano, Chrome’daki adres çubuğunda görülen AI Mode özelliğiyle aynı şey değil. AI Mode kullanıldığında sorgular Google’ın Gemini sunucularına gönderiliyor. Gemini Nano ise işlemleri cihaz üzerinde yürütüyor.
İddiaları Kim Ortaya Attı?
Konuyla ilgili açıklamalar, İsveçli bilgisayar bilimci ve avukat Alexander Hanff tarafından gündeme getirildi. İnternette “That Privacy Guy” adıyla da bilinen Hanff’a göre Google, bazı kullanıcıların cihazlarına bu modeli açık izin almadan yükledi.
Hanff’ın açıklamasına göre:
- Chrome kullanıcılarına açık bir onay sorulmadı
- Kurulum sonrası görünür bir bildirim gösterilmedi
- Kullanıcılar modeli ancak manuel arama yaparsa fark edebiliyor
Ayrıca Gemini Nano’nun yalnızca belirli donanım gereksinimlerini karşılayan cihazlara yüklendiği belirtiliyor. Yani yeterli işlem gücü, RAM ve depolama alanına sahip olmayan cihazlar bu kurulumu almıyor.
Şu an kaç kullanıcının cihazına Gemini Nano yüklendiği ise bilinmiyor.
Google Ne Diyor?
Google cephesi, konu hakkında bazı açıklamalar yaptı. Şirket sözcüsüne göre Gemini Nano, cihaz yeterli kaynağa sahip değilse otomatik olarak kaldırılıyor.
Bu kaynaklar arasında:
- İşlem gücü
- RAM kapasitesi
- Depolama alanı
- Ağ bant genişliği
yer alıyor.
Google ayrıca Şubat ayında Chrome ayarları üzerinden bu modeli kaldırmaya yarayan seçeneklerin sunulmaya başlandığını belirtti. Şirketin açıklamasına göre kullanıcılar artık modeli kapatabiliyor ve kaldırabiliyor.
Açıklamada şu ifade dikkat çekiyor:
“Devre dışı bırakıldıktan sonra model artık indirilmeyecek veya güncellenmeyecek.”
Bu da Gemini Nano’nun bazı cihazlarda otomatik şekilde güncellenebildiğini gösteriyor.
Bilgisayarınızda Gemini Nano Var mı?
Haberde paylaşılan bilgilere göre Chrome kullanıcıları, Gemini Nano’nun cihazlarında olup olmadığını manuel olarak kontrol edebiliyor.
Bunun için:
- Windows’ta File Explorer
- Mac cihazlarda Finder
- Chromebook’larda Files
üzerinden şu klasörü aramak gerekiyor:
OptGuideOnDeviceModel
Bu klasörün içinde yer alan weights.bin adlı dosya, Gemini Nano modelinin bulunduğu dosya olarak belirtiliyor.
Hanff’a göre birçok kullanıcı bu klasörü aramadığı sürece modelin cihazda olduğunu fark etmiyor. Çünkü Chrome bu konuda doğrudan bir bilgilendirme göstermiyor.
Gemini Nano Nasıl Kaldırılıyor?
Gemini Nano’yu kaldırmak isteyen kullanıcılar için iki farklı yöntem paylaşıldı.
İlk yöntem oldukça basit:
- Chrome’u tamamen kaldırmak
Ancak tarayıcıyı kullanmaya devam etmek isteyenler için ikinci bir seçenek de bulunuyor.
Kullanıcılar adres çubuğuna şu komutu yazabiliyor:
chrome://flags
Buradan:
“Enables optimization guide on device”
ayarını kapatmaları gerekiyor.
Bu ayarın devre dışı bırakılmasıyla birlikte Gemini Nano’nun çalışması engellenebiliyor.
Neden Tartışma Yarattı?
Konunun bu kadar dikkat çekmesinin temel nedeni, kullanıcı izni ve gizlilik tartışmaları oldu.
Alexander Hanff’a göre Google’ın amacı, yapay zekâ işlemlerini kendi sunucuları yerine kullanıcı cihazlarına taşıyarak maliyetleri azaltmak olabilir.
Hanff, bu yaklaşımın şirket için işlem maliyetlerini düşürdüğünü söylüyor. Çünkü yapay zekâ işlemleri doğrudan kullanıcı donanımı üzerinde gerçekleştiğinde Google’ın sunucu yükü azalıyor.
Öte yandan Hanff, Avrupa tarafında bunun bazı yasal sonuçlar doğurabileceğini de öne sürüyor. Özellikle Avrupa Birliği’nin:
- GDPR (Genel Veri Koruma Tüzüğü)
- Corporate Sustainability Reporting Directive
gibi düzenlemeleri açısından tartışmalı bir durum oluşabileceği belirtiliyor.
Hanff’a göre kullanıcı izni alınmaması ve sürecin yeterince şeffaf yürütülmemesi eleştiri konusu olabilir.
Yapay Zekâ Özellikleri Sessizce Yayılıyor
Bu gelişme, teknoloji şirketlerinin yapay zekâ özelliklerini sistemlere giderek daha derin şekilde entegre ettiğini de gösteriyor. Özellikle cihaz üzerinde çalışan modeller, internet bağlantısı olmadan işlem yapabilmeleri sayesinde daha yaygın hale geliyor.
Ancak bu tür sistemlerin kullanıcıya ne kadar açık şekilde sunulduğu önemli bir tartışma konusu olmaya devam ediyor. Çünkü birçok kullanıcı, cihazında hangi servislerin aktif olduğunu ya da hangi dosyaların indirildiğini doğrudan fark etmeyebiliyor.
Google’ın Gemini Nano hamlesi de tam olarak bu noktada dikkat çekiyor.
