Şirketin açıklamaları, üçüncü taraf raporlarla çelişiyor.
Geçtiğimiz ay Pew Research Center tarafından yayımlanan bir rapor, Google’ın AI Overviews (Yapay Zekâ Genel Görünümler) özelliğinin web yayıncılığı üzerindeki etkilerini mercek altına almış ve ortaya oldukça karamsar bir tablo koymuştu. Analiz, özellikle internet trafiğine bağımlı içerik üreticileri için geleceğin pek parlak görünmediğini öne sürüyordu. Ancak Çarşamba günü Google Arama Başkanı Liz Reid, şirket blogunda kaleme aldığı yazıyla bambaşka bir tablo çizdi. Reid’e göre, arama motorundan web sitelerine giden trafik “görece istikrarlı” ve tıklama kalitesi her zamankinden daha iyi.
Google: “Her şey yolunda, yapay zekâ işleri iyileştiriyor”
Reid, verilerini paylaşmadan yaptığı açıklamada, Google Arama’dan sitelere yönlendirilen toplam organik tıklama hacminin yıllık bazda “görece sabit” olduğunu savundu. Dahası, şirketin iddiasına göre Google, geçen yıla kıyasla daha “kaliteli tıklamalar” gönderiyor. Bu noktada “kalite” ile kastedilen, ziyaretçinin sayfada daha uzun süre kalması ve hemen çıkmaması. Google ayrıca kullanıcıların arama deneyiminden memnuniyetinin arttığını söylüyor.
Ancak dikkat çekici olan, bu iddiaların herhangi bir somut veriyle desteklenmemesi. Blog yazısında tek bir istatistik veya ölçüm sonucu yer almıyor.
Google’ın İyimserliğinin Nedeni
Google’ın açıklamasına göre bu olumlu tablonun sebebi, kullanıcıların AI Overviews sayesinde daha fazla arama yapması ve daha uzun, karmaşık sorular sorması. Reid, “Bu özellik ile birlikte kullanıcılar sayfada daha fazla bağlantı görüyor. Daha çok sorgu ve daha fazla bağlantı, web siteleri için daha fazla görünürlük ve tıklama fırsatı demek” ifadelerini kullandı.
Reid ayrıca, kullanıcı eğilimlerinin değiştiğini ve bu durumun bazı sitelerde trafiğin düşmesine, bazılarında ise artmasına yol açtığını söyledi. Ancak hangi sitelerin bu değişimden olumlu veya olumsuz etkilendiğine dair bir örnek vermedi. Yine de forumlar, videolar, podcast’ler ve “otantik seslere ve ilk elden deneyimlere” sahip paylaşımların iyi performans gösterdiğini belirtti. Ona göre, “derinlemesine incelemeler, özgün gönderiler, benzersiz bakış açıları veya düşünülmüş kişisel analizler” arama sonuçlarında öne çıkıyor.
Basit Sorularda Yapay Zekâya Güven Artıyor
Reid, basit soru-cevap türü aramalarda kullanıcıların artık daha çok yapay zekâya yöneldiğini de kabul ediyor. “Mesela ‘bir sonraki dolunay ne zaman’ gibi sorularda kullanıcılar, yapay zekâ yanıtıyla tatmin olup başka bir bağlantıya tıklamayabiliyor” diyor. Reid, bunun Knowledge Graph veya spor skorları gibi daha önce eklenen yanıt özelliklerinde de görüldüğünü ekliyor.
Ancak daha kapsamlı sorularda kullanıcıların hâlâ bağlantılara tıkladığını savunuyor: “Bir konuda daha derine inmek, konuyu keşfetmek veya alışveriş yapmak isteyen kullanıcılar tıklamaya devam ediyor. İşte bu yüzden tıklama kalitesinin arttığını görüyoruz.” Reid’e göre yapay zekâ yanıtları “genel bir çerçeve” sunuyor ama kullanıcılar detaylar için hâlâ site ziyaret ediyor ve bu tıklamalar daha değerli hâle geliyor.
Pew Raporu: Gerçek Tablo Öyle Değil
Pew Research Center’ın raporu ise bambaşka bir manzara çiziyor. Çalışma, AI Overviews görülen sayfalarda kullanıcıların geleneksel arama sonuçlarına tıklama oranının yalnızca %8 olduğunu ortaya koydu. Yapay zekâ özeti olmayan sayfalarda bu oran %15’e çıkıyor. Dahası, yapay zekâ özetlerindeki kaynak bağlantılarına tıklayanların oranı yalnızca %1.
Pew’in verileri ayrıca, AI Overviews görülen kullanıcıların, sayfayı ziyaret ettikten sonra tarama oturumlarını sonlandırma eğiliminde olduklarını da gösteriyor. Yani, kullanıcılar özet yanıtı aldıktan sonra çoğunlukla başka bir sayfaya gitmiyor.
Cloudflare CEO’su: “Web’in geleceği özetlerde”
Bu bulgular, Cloudflare CEO’su Matthew Prince’in Haziran ayında yaptığı açıklamalarla da örtüşüyor. Prince, arama motoru yönlendirme trafiğinin düşmeye devam ettiğini söyleyerek, “Web’in geleceği giderek daha fazla yapay zekâya dayanacak. İnsanlar içeriğin özetini okuyacak, orijinalini değil” ifadelerini kullanmıştı.
Prince’in verdiği çarpıcı rakamlar ise şöyle:
- 10 yıl önce Google, taradığı her 2 sayfa için yayıncılara 1 ziyaretçi gönderiyordu.
- 2024 başında bu oran 1 ziyaretçi / 6 sayfa seviyesine düştü.
- Haziran 2025’te ise 1 ziyaretçi / 18 sayfa oranına kadar geriledi.
Bu, özellikle Türkiye’deki bağımsız içerik üreticiler ve haber siteleri için önemli bir uyarı niteliğinde. Çünkü AI Overviews gibi özellikler, kullanıcıların bilgiye kaynağa gitmeden ulaşmasına imkân tanıyor.
Türkiye İçin Anlamı
Türkiye’de pek çok web sitesi, özellikle Google’dan gelen organik trafik sayesinde gelir elde ediyor. Eğer AI Overviews gibi özellikler, kullanıcıların doğrudan siteye gitme ihtiyacını azaltırsa, bu durum reklam gelirlerinde ciddi düşüş anlamına gelebilir. Diğer yandan, özgün içerik üreten ve kullanıcıya gerçekten katma değer sağlayan siteler için bu yeni düzen bir fırsat da olabilir.
Sonuç olarak, Google’ın sunduğu pembe tablo, sektörün diğer aktörlerinin verileriyle örtüşmüyor. Gerçek etkileri görmek için önümüzdeki dönemde hem bağımsız araştırmalara hem de şeffaf veri paylaşımına ihtiyaç var.
