Intel, son dönemde kabaran maliyetleri dizginlemek ve dağınık üretim altyapısını toparlamak adına büyük bir yeniden yapılanma sürecine girmiş durumda. Şirketin yeni CEO’su Lip-Bu Tan, ikinci çeyrek kazanç raporunda verdiği mesajlarla, bu dönüşümün ciddi boyutlara ulaştığını açıkça ortaya koydu: Almanya ve Polonya’daki projeler iptal edildi, Costa Rica’daki operasyonlar Asya’ya taşınıyor, Ohio’daki milyar dolarlık fabrika ise bir kez daha ertelendi.
Avrupa Hayali Askıya Alındı
Intel’in Avrupa’daki genişleme planları, son birkaç yıldır şirketin öncelikli stratejilerinden biriydi. Almanya’da kurulması planlanan çip üretim tesisi ve Polonya’daki montaj-test merkezi, bu vizyonun taşlarıydı. Ancak her iki proje de 2024 yılında askıya alınmış, o günden bu yana belirsizlik içinde kalmıştı.
Şirket şimdi bu projelerin tamamen iptal edildiğini duyurdu. Almanya’daki fabrika için milyarlarca dolarlık yatırım taahhüt edilmiş, yerel yönetimlerle teşvik görüşmeleri yapılmıştı. Ancak CEO Tan, bu yatırımların “gereksiz ve aceleci” olduğunu vurguladı.
“Son yıllarda yaptığımız kapasite yatırımları, talebin çok ilerisindeydi. Bu adımlar ne yazık ki ihtiyatsız ve aşırıydı.”
— Lip-Bu Tan, Intel CEO’su
Asya’ya Dönüş: Operasyonlar Malezya ve Vietnam’a Kaydırılıyor
Tan, yalnızca Avrupa değil, Amerika kıtası için de üretim stratejilerini gözden geçiriyor. Intel’in Costa Rica’daki test operasyonları da artık fazla görülüyor. Şirket, bu işlevi Malezya ve Vietnam’daki mevcut tesislerine taşıyarak maliyetleri düşürmeyi hedefliyor.
Bu karar, test ve paketleme gibi üretim sonrası süreçlerde daha düşük iş gücü maliyetiyle çalışan Asya ülkelerine yeniden odaklanma anlamına geliyor. Bir bakıma Intel, son yıllarda Batı’da genişlemeye çalışırken uzaklaştığı “Asya merkezli tedarik zincirine” geri dönüyor.
Bölgesel uzmanlık, verimlilik artışı, ve tedarik sürekliliği gibi avantajlar, bu yeniden yönelişi daha cazip hale getiriyor. Ayrıca, mevcut altyapının kullanılması sayesinde yatırımların geri dönüş süresi de kısalacak.
Ohio Tesisi: 28 Milyar Dolarlık Dev Proje Yine Ertelendi
Intel’in Ohio eyaletinde kurmayı planladığı 28 milyar dolarlık devasa çip fabrikası projesi de bir kez daha gecikiyor. İlk başta 2025’te açılması planlanan fabrika, bu yılın başlarında Şubat ayında ertelenmişti. Şirket şimdi bu açılışın daha da ileri bir tarihe alınacağını açıkladı. Net bir tarih verilmiş değil.
Ohio projesi, Intel’in ABD merkezli üretimi güçlendirme planlarının amiral gemisiydi. Ancak yüksek maliyet, düşen çip talebi ve finansal baskılar bu planı da sekteye uğrattı. Küresel ekonomik belirsizlikler, yatırımcıların temkinli yaklaşımı ve teknolojik dönüşümde yaşanan yavaşlama da projeye olan ilgiyi zayıflattı. Şirket artık yatırımları, yalnızca somut siparişlere ve garantili talebe göre şekillendireceğini belirtiyor.
Yönetimde Temizlik, Çalışan Sayısında Kesinti
Tan’ın koltuğa oturduğu ilk tam çeyrek olan 2024’ün ikinci çeyreği, Intel’in iç yapısında da büyük değişimlere sahne oldu. Şirket, iş gücünü %15 oranında azalttığını ve 2024 sonuna kadar toplam 75.000 çalışan sayısına düşmeyi hedeflediğini açıkladı. Bu sayı, 2023 sonunda açıklanan 124.800 kişilik çalışan kadrosundan yaklaşık 50.000 kişi daha az.
En dikkat çekici değişimlerden biri ise yönetim katında yaşandı. Tan, yönetici kademelerinde katman sayısını yarıya indirdiklerini ve bu sayede karar alma süreçlerini hızlandırmayı amaçladıklarını söyledi.
Haziran ayında sızdırılan bir iç yazışmada, Intel Foundry biriminde çalışanların %15 ila %20’sinin işten çıkarılacağı belirtilmişti. Bu birim, dış müşterilere çip tasarımı ve üretimi sunan Intel’in yeni büyüme alanıydı. Ancak görünüşe göre orada da kemer sıkma zamanı geldi.
CEO Tan: “Artık Gereksiz Yatırıma Geçit Yok”
Yeni CEO Tan’ın mesajı net: Intel artık kaynaklarını saçıp savuran değil, ölçülü ve hesap veren bir organizasyona dönüşmek zorunda. Bu doğrultuda Tan, tüm yeni yatırımların yalnızca sipariş garantisi ve performans kriterlerine dayalı olarak hayata geçirileceğini ifade etti.
“Temel amacımız, şirketin her düzeyinde verimsizlikleri azaltmak, tekrarları önlemek ve hesap verebilirliği artırmak.”
— Lip-Bu Tan, Intel CEO’su
Sonuç: Devlerden Biri Yavaşlıyor
Intel’in bu adımları, hem şirketin içsel darboğazlarını hem de küresel çip pazarındaki dalgalanmaları gözler önüne seriyor. Pandemi sonrası yaşanan üretim patlaması, şimdi yerini fazla kapasite, düşen talep ve maliyet baskısı üçgenine bırakmış durumda.
Intel’in yeniden yapılanma süreci, yalnızca bir şirketin finansal hamlesi değil; aynı zamanda çip endüstrisinin geleceği hakkında da ipuçları taşıyor. Küresel rekabet, dev bütçeler ve stratejik dengeler artık çok daha kırılgan.
Ve Intel, bu yeni denklemde ilk frene basanlardan biri oldu.
