Tesla, Austin, Teksas’ta geçen ay başlattığı erken robotaksi hizmetinin daha da sınırlı bir versiyonunu bu hafta sonu San Francisco’da devreye sokmayı planlıyor. Şirketin, bazı Tesla sahiplerine davetiye göndererek bu hizmeti test etmelerini isteyeceği bildirildi.
Ancak Tesla’nın bu adımı, Kaliforniya eyaletinin mevcut düzenlemelerini ihlal edebilir — hatta direksiyon başında insan güvenlik sürücüsü bulunsa bile.
Kaliforniya’da otonom araçları iki ayrı devlet kurumu denetliyor: Kaliforniya Motorlu Taşıtlar Dairesi (DMV) ve Kaliforniya Kamu Hizmetleri Komisyonu (CPUC). DMV, sürücülü test, sürücüsüz test ve tamamen sürücüsüz hizmet olmak üzere üç farklı aşama için izin şartı arıyor.
Tesla şu anda yalnızca bir insan güvenlik operatörü ile otonom araç testi yapma iznine sahip. Ancak şirketin sürücüsüz test ya da ticari hizmet için herhangi bir izni bulunmuyor. Hatta Çarşamba itibarıyla bu izinler için başvuru dahi yapmadığı doğrulandı. Şu anda Kaliforniya’da yalnızca Mercedes-Benz, Nuro ve Waymo bu tür sürücüsüz hizmet izinlerine sahip.
CPUC ise, ücretli ya da ücretsiz tüm yolcu taşımacılığı faaliyetlerini düzenliyor. Tesla’nın sahip olduğu mevcut “Taşımacılık Sözleşme Partisi” izni, yalnızca insan sürücülü geleneksel araçlarla özel yolcu taşımacılığı yapmasına izin veriyor. Bu izin, Tesla’nın otonom yolcu taşımacılığı yapabilmesi için yeterli değil.
CPUC tarafından yapılan açıklamaya göre, Tesla, otonom araçlarla yolcu taşıma hizmeti sunmak için gereken hiçbir izne sahip değil. Şirket, “Sürücülü Pilot AV” izni de almadığı için, direksiyon başında insan operatör olsa bile, otonom araçla yolcu taşıyamaz.
Bu da, Tesla’nın robotaksilerini devreye alması ve araçlarda otonom sistemlerin aktif olması durumunda, yolculuklar ücretsiz dahi olsa, şirketin eyalet düzenlemelerini ihlal edeceği anlamına geliyor.
Tesla’nın bu hamlesi, DMV’nin Tesla’nın Kaliforniya’da araç satmasını durdurmaya çalıştığı ve şirketin otonom sürüş yetenekleri konusunda verdiği sözlerle ilgili yıllardır süren bir dava ile karşı karşıya olduğu bir döneme denk geliyor. Tesla ayrıca, daha sınırlı bir sürüş destek sistemi olan Autopilot ile ilişkili ölümler nedeniyle de başka bir davada yargılanıyor.
Tesla, tam otonom sürüş yazılımının bir robotaksi ağına güç verebileceğini henüz kanıtlayabilmiş değil. Şirket, 22 Haziran’dan bu yana Austin’de davetiyeli bir robotaksi servisi sunuyor ancak bu hizmet, Elon Musk’ın yıllardır vadettiği vizyonun oldukça gerisinde.
Hizmet, yalnızca Austin şehir merkezine ve ana yollarına sınırlı. Araçlarda, araç tehlikeli bir hamle yapmadan önce müdahale edebilen bir güvenlik operatörü ön yolcu koltuğunda oturuyor. Hizmete 10 civarında araçla başlandı, ancak kaç Model Y’nin aktif olduğu ya da güvenlik operatörlerinin kaç kez müdahale ettiği belirsiz.
Bu, Musk’ın yıllardır sözünü verdiği “genel otonom çözüm” vizyonundan hâlâ çok uzak. Musk, bir zamanlar Tesla’nın geliştirdiği yazılımın bir aracı Los Angeles’tan New York’a götürebileceğini iddia etmişti — ancak bu gösteri hiçbir zaman gerçekleşmedi.
Musk bu hafta ayrıca Florida ve Arizona’ya da genişlemeyi hedeflediklerini söyledi. Tesla’nın Arizona’da sürücülü ve sürücüsüz testler için gerekli sertifikasyon sürecini başlattığı da bildirildi.
