Avrupa Birliği, teknoloji devlerine yönelik sıkı denetimlerini sürdürüyor. Avrupa Komisyonu, Google’a yaklaşık 890 milyon euro (yaklaşık 1 milyar dolar) para cezası verdiğini açıkladı. Ceza, 2024 yılında yürürlüğe giren Dijital Piyasalar Yasası (Digital Markets Act – DMA) kapsamında Google’a verilen ilk yaptırım olarak kayıtlara geçti.
Komisyona göre Google, arama motorunda kendi hizmetlerini rakip platformlara göre öne çıkarıyor ve Google Play ekosisteminde uygulama geliştiricilerinin alternatif ödeme yöntemlerini tanıtmasını engelliyor. Google ise karara sert tepki göstererek düzenlemelerin kullanıcı deneyimini kötüleştireceğini savundu.
Google’a yöneltilen suçlamalar neler?
Avrupa Komisyonu’nun soruşturması iki temel başlık üzerinde yoğunlaştı.
İlk olarak Google’ın arama sonuçlarında kendi hizmetlerine ayrıcalık tanıdığı belirtildi. Komisyona göre Google Shopping, otel rezervasyonları ve benzeri Google servisleri, arama sonuçlarında rakip platformlardan daha görünür şekilde listeleniyor.
Düzenleyiciler, benzer hizmet sunan üçüncü taraf platformların aynı görünürlüğe sahip olmadığını ve bunun rekabeti olumsuz etkilediğini ifade ediyor.
İkinci ihlal ise Google Play Store ile ilgili.
DMA kapsamında uygulama geliştiricileri, kullanıcılarını Google Play dışındaki daha uygun fiyatlı abonelik veya satın alma seçeneklerine yönlendirebilmeli. Ayrıca geliştiricilerin kendi internet siteleri ya da üçüncü taraf mağazalar üzerinden sözleşme yapabilmesi gerekiyor.
Avrupa Komisyonu ise Google’ın bu süreci çeşitli kısıtlamalarla engellediğini belirtiyor.
Komisyona göre şirket, geliştiricilerin alternatif ödeme yöntemlerini serbest şekilde tanıtmasına izin vermediği gibi kullanıcıları farklı platformlara yönlendirmelerini de zorlaştırıyor.
Google karara sert tepki gösterdi
Google ve Alphabet Küresel İlişkiler Başkanı Kent Walker, Avrupa Birliği’nin kararının rekabeti artırmak yerine kullanıcı deneyimine zarar vereceğini söyledi.
Walker’a göre şirket, DMA’ya uyum sağlayabilmek için Avrupa’daki kullanıcıların uzun yıllardır kullandığı bazı özellikleri kaldırmak zorunda kalacak.
Google özellikle şu özelliklerin olumsuz etkileneceğini savunuyor:
- Gerçek zamanlı otel fiyatları
- Uçuş bilgileri
- Restoran rezervasyonları
- Google Play güvenlik önlemleri
Walker, yapılan düzenlemelerin “adil rekabet” oluşturmadığını ve Avrupa’daki kullanıcılar ile işletmelerin bundan zarar göreceğini ifade etti.
Şirket ayrıca verilen cezayı incelediğini ve itiraz seçeneğini değerlendirdiğini açıkladı.
Avrupa Komisyonu Google’dan hangi değişiklikleri istedi?
Para cezasının yanı sıra Google’ın işleyişinde önemli değişiklikler yapılması da zorunlu hale getirildi.
Komisyonun kararına göre Google:
- Arama sonuçlarında kendi hizmetleri ile rakip platformlara eşit davranmak zorunda.
- Google Play üzerinden uygulama yayınlayan geliştiricilerin alternatif tekliflerini özgürce tanıtmasına izin verecek.
- Kullanıcıların yalnızca Google Play içinde değil, dış platformlarda da satın alma işlemi yapabilmesini engellemeyecek.
Avrupa Komisyonu, Google’ın arama sonuçlarıyla ilgili bazı değişiklikleri test etmeye başladığını doğrularken bu sürecin yakından takip edileceğini açıkladı.
Google’ın önünde 60 günlük süre var
Komisyon, Google’a alınan kararlara uyum sağlaması için 60 gün süre verdi.
Şirket belirtilen süre içinde gerekli düzenlemeleri yapmazsa çok daha ağır yaptırımlarla karşılaşabilir.
DMA kapsamında Avrupa Birliği, kuralları ihlal eden şirketlere küresel yıllık cirolarının yüzde 5’ine kadar ek para cezası uygulayabiliyor.
Bu da Alphabet gibi dev şirketler için milyarlarca dolarlık yeni cezaların gündeme gelebileceği anlamına geliyor.
Dijital Piyasalar Yasası neden önemli?
Avrupa Birliği’nin 2024 yılında yürürlüğe soktuğu Dijital Piyasalar Yasası (DMA), büyük teknoloji şirketlerinin dijital pazarlardaki hakimiyetini sınırlandırmayı amaçlıyor.
Yasa kapsamında Alphabet, Apple, Meta ve benzeri teknoloji devleri “gatekeeper” (kapı bekçisi) olarak tanımlanıyor.
Bu statüye sahip şirketlerin:
- Rakip hizmetlere eşit davranması,
- Kullanıcıların alternatif platformlara erişimini engellememesi,
- Geliştiricilere daha fazla özgürlük tanıması,
- Dijital pazarda rekabeti bozacak uygulamalardan kaçınması gerekiyor.
Google’a verilen bu ceza da DMA’nın şimdiye kadarki en dikkat çekici uygulamalarından biri oldu.
Kararın etkileri sadece Avrupa ile sınırlı kalmayabilir
Google’ın Avrupa için yapacağı değişikliklerin küresel etkileri de olabilir.
Şirket bugüne kadar Avrupa’da DMA nedeniyle birçok özelliğini değiştirmek zorunda kaldı. Arama sonuçları ve Google Play’de yapılacak yeni düzenlemelerin zaman içinde diğer pazarlara da yansıması ihtimal dahilinde görülüyor.
Öte yandan Google, özellikle seyahat sektörünün bu değişikliklerden olumsuz etkilenebileceğini savunuyor. Şirkete göre otel ve uçuş aramalarında sunulan anlık fiyat bilgileri ile rezervasyon seçeneklerinin azaltılması hem kullanıcı deneyimini hem de bu platformlardan müşteri kazanan işletmeleri etkileyebilir.
Google Play tarafında ise şirket, kullanıcıların üçüncü taraf ödeme sistemlerine yönlendirilmesinin güvenlik risklerini artırabileceğini dile getiriyor.
Buna karşın Avrupa Komisyonu, alınan kararların temel amacının kullanıcıların daha fazla seçeneğe sahip olması ve dijital pazarda rekabetin güçlenmesi olduğunu vurguluyor.
Google’ın önümüzdeki 60 gün içinde nasıl bir yol izleyeceği ve olası itiraz sürecinin nasıl sonuçlanacağı ise teknoloji sektörünün en yakından takip edeceği gelişmeler arasında yer alıyor
