Avrupa Birliği, teknoloji devlerine yönelik sıkı düzenlemelerine bir yenisini daha ekledi. Avrupa Komisyonu, Dijital Pazarlar Yasası (Digital Markets Act – DMA) kapsamında Google için yeni ve bağlayıcı kurallar açıkladı. Alınan kararlar doğrultusunda şirket, hem Google Search verilerini rakip arama motorlarıyla paylaşmak hem de Android işletim sistemini üçüncü taraf yapay zekâ asistanlarına daha açık hale getirmek zorunda kalacak.
Google ise bu kararların kullanıcı gizliliğini ve güvenliğini riske atacağını savunuyor. Buna rağmen şirketin “gatekeeper” yani dijital kapı bekçisi olarak sınıflandırılması nedeniyle yeni kurallara uymaktan başka seçeneği bulunmuyor.
Google Search verileri rakiplere açılıyor
Avrupa Komisyonu’nun aldığı en dikkat çekici kararlardan biri, Google’ın arama verilerini rakip arama motorlarıyla paylaşmasını zorunlu hale getirmesi oldu.
Yeni düzenleme kapsamında Google, arama performansı ve kullanım istatistikleri gibi önemli verileri diğer arama hizmetlerine şeffaf bir şekilde sunacak. Üstelik bu paylaşım yalnızca klasik arama motorlarını değil, yapay zekâ destekli sohbet botlarını da kapsayacak.
Komisyona göre küçük şirketlerin Google ile rekabet edebilmesi için benzer arama verilerine erişebilmesi büyük önem taşıyor. Google’ın bugüne kadar sunduğu veri paylaşım çözümlerinin yeterli olmadığı belirtilirken, yeni kuralların pazardaki rekabeti artırması hedefleniyor.
Google bu verileri belirli bir ücret karşılığında paylaşabilecek ancak ücretlerin makul seviyede tutulması gerekecek.
Android’de Gemini ayrıcalığı sona erebilir
Yeni karar yalnızca Google Search’ü kapsamıyor. Android tarafında da önemli değişiklikler kapıda.
Bugün Android telefonlarda Gemini, sisteme en derin şekilde entegre edilen yapay zekâ asistanı konumunda bulunuyor. “Hey Google” komutuyla çalışabilmesi, ekran içeriğini analiz edebilmesi, uygulamalar üzerinde işlem yapabilmesi ve sistem fonksiyonlarına erişebilmesi sayesinde rakip çözümlere göre önemli avantajlar sunuyor.
Avrupa Komisyonu ise bu durumun rekabeti engellediğini düşünüyor.
Yeni düzenleme kapsamında Google’ın, ChatGPT, Claude, Perplexity, Copilot ve benzeri üçüncü taraf yapay zekâ asistanlarının Android’e Gemini ile benzer seviyede entegre olabilmesi için gerekli altyapıyı sunması gerekecek.
Komisyona göre Avrupa’daki Android kullanıcılarının yaklaşık %60’ı, mevcut sistem nedeniyle alternatif yapay zekâ çözümlerinin sunduğu özelliklerden tam anlamıyla yararlanamıyor.
Avrupa Birliği rekabeti artırmayı hedefliyor
Avrupa Komisyonu’nun temel amacı, Android kullanıcılarının istedikleri yapay zekâ asistanını seçerken herhangi bir özellik kaybı yaşamaması.
Buna göre kullanıcılar yalnızca Google’ın sunduğu Gemini ile sınırlı kalmayacak. Farklı geliştiricilerin hazırladığı yapay zekâ uygulamaları da sistem seviyesinde çalışabilecek, sesli komutları kullanabilecek ve Android’in sunduğu çeşitli API’lere erişebilecek.
Komisyon ayrıca hazırlanan teknik şartnamelerin kullanıcı gizliliğini ve cihaz güvenliğini koruyacak şekilde tasarlandığını belirtiyor.
Google: Kullanıcı gizliliği tehlikeye girebilir
Google ise Avrupa Birliği’nin kararlarına sert tepki gösterdi.
Şirketin Küresel İlişkiler Başkanı Kent Walker, alınan kararların milyonlarca Avrupalı kullanıcının gizlilik ve güvenliğini riske atabileceğini söyledi.
Walker’a göre Google, DMA’nın hedeflerini karşılayabilecek daha dengeli çözümler sunmuş olsa da Avrupa Komisyonu bunları kabul etmedi.
Google özellikle üçüncü taraf yapay zekâ uygulamalarının Android’e daha derin erişim sağlamasının güvenlik açısından ciddi riskler oluşturabileceğini savunuyor. Şirkete göre telefon üreticileri bugün yapay zekâ çözümlerini belirli güvenlik kontrollerinden geçiriyor. Yeni kurallar ise bu güvenlik katmanlarının aşılmasına neden olabilir.
Benzer şekilde Google, arama verilerinin rakip şirketlerle paylaşılmasının yalnızca kullanıcı gizliliğini değil, şirketin ticari sırlarını ve hatta ulusal güvenliği de etkileyebileceğini iddia ediyor.
Veriler anonim hale getirilecek
Avrupa Komisyonu ise bu eleştirilere karşı bazı güvenlik önlemleri planlıyor.
Paylaşılacak arama verilerinin doğrudan kullanıcı bilgilerini içermeyeceği belirtilirken, çok katmanlı anonimleştirme yöntemleri kullanılacağı ifade ediliyor.
Komisyon ayrıca uygulama sürecinde ihtiyaç duyulması halinde teknik düzenlemelerin yeniden gözden geçirilebileceğini ve gizlilik konusunda ek önlemler alınabileceğini de açıkladı.
Buna rağmen Google, mevcut kararların kullanıcı verilerinin korunması açısından yeterli güvence sağlamadığı görüşünü sürdürüyor.
Yeni kurallar ne zaman yürürlüğe girecek?
Google ile Avrupa Komisyonu önümüzdeki aylarda teknik detaylar üzerinde çalışmaya devam edecek.
Mevcut takvime göre Google’ın arama verilerini rakip şirketlerle paylaşmaya Ocak 2027’de başlaması gerekiyor.
Android tarafındaki yapay zekâ entegrasyonlarını kapsayan düzenlemelerin ise Temmuz 2027’ye kadar tamamlanması bekleniyor.
Bu kararlar, Dijital Pazarlar Yasası kapsamında Avrupa Birliği’nin teknoloji devlerine yönelik attığı en önemli adımlardan biri olarak görülüyor. Özellikle üretken yapay zekâ pazarının hızla büyüdüğü bir dönemde alınan kararlar, yalnızca Google’ın değil Android ekosisteminde faaliyet gösteren diğer yapay zekâ geliştiricilerinin de geleceğini doğrudan etkileyebilir. Google’ın yeni kurallara nasıl uyum sağlayacağı ve bunun Android deneyimini nasıl değiştireceği ise önümüzdeki süreçte netlik kazanacak.
