Herkes OpenAI ve Anthropic’in Hakimiyet Yarışı Yüzünden Paniğe Kapılıyor
Araştırmacılar yapay zekanın çok hızlı ilerlediğinden korkarken, Mark Zuckerberg kimin sahip olduğu konusunda endişeli. Ayrıca: Black Forest Labs’ın robotiğe yönelmesi.
OpenAI, Anthropic ve diğer yapay zeka laboratuvarlarından 1.000’i aşkın çalışan, bu hafta başlarında ABD’nin yapay zeka yarışını “yavaşlatmanın” bir yolunu bulması gerektiğini savunan bir dilekçe imzaladı; bu, sektörün yapay zeka gelişimine geçici bir duraklama getirmeyi veya işler çığrından çıkarsa yavaşlatmayı koordine etme seçeneğine sahip olması gerektiğini söylemenin diplomatik bir yoluydu. OpenAI ve Anthropic de sonunda bu mektubu destekledi.
Dilekçe, OpenAI’nin yapay zeka ajanlarından birinin şirket içi testler sırasında Hugging Face’in platformuna ve diğer bazı hizmetlere sızdığı benzeri görülmemiş bir siber güvenlik olayına neden olduğunu açıklamasından bir hafta sonra geldi.
Aynı sıralarda üst düzey Trump yönetimi yetkilileri, iddiaya göre Anthropic’in Fable 5 modelinden türetilen Kimi K3 adlı etkileyici yeni bir Çin açık ağırlıklı (open weight) yapay zeka modeli hakkında paniğe kapılmaya başladı. Buna yanıt olarak teknoloji endüstrisinin çoğu –Anthropic hariç- Nvidia’nın ABD hükümetinden açık ağırlıklı yapay zeka modellerini korumasını isteyen açık mektubunu imzaladı ve bunların kapalı muadillerine karşı gerekli bir denge unsuru olduğunu savundu.
Bu olaylar birbiriyle bağlantısız bir kaos gibi görünebilir. Ancak bunların, Silikon Vadisi’nde giderek yaygınlaşan ve birçok teknoloji çalışanının OpenAI ve Anthropic’in hakimiyetinden giderek daha fazla endişe duyduğu daha geniş bir dünya görüşünün kanıtı olduğunu düşünüyorum. Son zamanlarda konuştuğum araştırmacılar ve yatırımcılar, yapay zeka sektörünü yavaşlayacak gibi görünmeyen iki atlı bir yarış olarak çerçevelendirdiler ve bu durum endişe verici.
Ancak farklı grupların endişelenmek için kendilerine has nedenleri var. Bazı OpenAI ve Anthropic çalışanları, işverenlerinin pazarı ele geçirme arayışlarında pervasızca davrandıklarını ve yapay zeka endüstrisinin yakında mevcut güvenlik yöntemlerinin kontrol edemeyeceği kadar yetenekli modeller geliştirebileceğini düşünüyor. Bu haftaki Sınırı Yavaşlatmak (Pacing the Frontier) dilekçesine eklenen kamuoyu açıklamalarında da bunu dile getirdiler.
Anthropic’te araştırma ürün yöneticisi olan Jeremy Hadfield, dilekçeye eklediği açıklamada, “Yapay zekanın amansız hızının toplumun ayak uydurmasını nasıl zorlaştırdığını ve laboratuvarlar üzerinde güvenlikten ödün vermeleri için nasıl baskı yarattığını gördüm,” dedi.
Bazı yapay zeka çalışanları için Hugging Face fiyaskosu, OpenAI’nin en yetenekli yapay zeka teknolojisinin risklerini azaltma çabalarının şimdiden yetersiz kaldığını gösteren bir uyarı atışıydı. Kuşkusuz bu olay, OpenAI’nin bir yapay zeka modelini yazılım açıkları bulma yeteneği açısından test ettiği sırada meydana geldi ve şirket siber güvenlik yeteneklerini dizginlemek için tasarlanmış güvenlik önlemlerini kasıtlı olarak kapatmıştı.
OpenAI olay sonrası değerlendirmesinde bu testlerin bir kum havuzunda (sandbox) gerçekleştirildiğini, ancak modelin sonuçta açık internete erişim sağladığını söyledi. Bazı uzmanlar daha önce OpenAI’nin güvenlik uygulamalarının daha sağlam olması gerektiğini söylemişti.
Silikon Vadisi’ndeki diğer gruplar güvenlikten ziyade güç konusunda endişeli. Risk sermayedarları, teknoloji yöneticileri ve girişim kurucuları OpenAI ve Anthropic’in gelecek nesil Apple ve Google olacağından ve teknoloji endüstrisinin geri kalanını kendi kurallarına göre oynamaya zorlayacağından endişe ediyor. Hiç kâr etmeyen veya çok az kâr eden özel girişimlerin tekel gibi davrandığını savunmak biraz garip, ancak aralarında Mark Zuckerberg’in de bulunduğu pek çok kişi en büyük iki yapay zeka laboratuvarına bu mercekten bakmaya başlıyor.
Meta CEO’su bu hafta Wall Street Journal’da yazdığı bir makalede yapay zeka sektöründe gücün merkezileşmesine karşı uyarılarda bulundu ve süper zekanın geniş çapta dağıtılması gerektiğini söyledi. Zuckerberg burada açıkça çelişkili konuşuyor – Meta yakın zamanda en iyi yapay zeka modellerini açık kaynak yapmayı durdurmaya ve bunun yerine tıpkı OpenAI ve Anthropic gibi ücretli bir API ve abonelik hizmeti aracılığıyla sunmaya karar verdi.
Meta CEO’su düzenleyicilere ve sektöre özel bir mesaj göndermeye çalışmış olabilir. Satır aralarını okuduğumda, temel olarak “OpenAI ve Anthropic’in yapay zekayı alıp başını gitmediğinden emin olmalıyız” dediğini düşünüyorum. Zuckerberg, bu endişeyi dile getiren ilk teknoloji lideri olmaktan çok uzak.
Bu köşe yazılarının ve dilekçelerin OpenAI ve Anthropic’in meteorik yükselişini durdurmak için pek bir işe yarayacağına ikna olmuş değilim. Ekonominin büyük bir bölümü bu iki yapay zeka devinin başarılı halka arzlarına (IPO) bel bağlamış durumda ve Trump yönetimi şöyle dursun, kimsenin bunu bozmakla ilgileneceğinden emin değilim. Ancak teknoloji endüstrisi, kapalı yapay zeka gelişiminin hızı konusunda giderek daha fazla gerginleşiyor ve bunun yakın zamanda değişmesi pek olası görünmüyor.
Yapay Zeka Video Girişimleri Neden Robotiğe Giriyor?
Tüm bunlarla birlikte, açık modellerin ne kadar iyi hale geldiğini göz ardı edemem. Dünyanın en popüler açık ağırlıklı yapay zeka görüntü ve video oluşturucularından bazılarını piyasaya süren Alman girişim Black Forest Labs, geçen hafta robotlara da güç verebilecek yeni bir model yayınlayacağını duyurdu. Girişim önümüzdeki haftalarda geliştiricilerin görüntü, video ve ses üretmek ve ayrıca robot hareketlerini tahmin etmek için kullanabilecekleri Flux 3’ün açık bir sürümünü piyasaya sürmeyi hedefliyor.
Black Forest Labs CEO’su Robin Rombach bu hafta başlarında benimle yaptığı bir röportajda, “Salt bir görüntü oluşturma laboratuvarından öncü bir çok modlu Yapay Zeka Laboratuvarına adım attığımız açık ve bu benim için son derece önemli,” dedi. “Araştırma ekibimizin her zaman sahip olduğu, bu modellerin çok genel olduğu ve gerçek dünya hakkında sağlam bir anlayış geliştirdiği yönündeki bir sezgiyi sergiliyoruz.”
Black Forest Labs, yapay zeka video modellerini fiziksel dünyaya uygulayan en son girişim oldu. Bu yılın başlarında OpenAI, yapay zeka video üretim ürünü Sora’yı tamamen rafa kaldırdı ve arkasındaki ekibi şirketin gizli robotik birimine dâhil etti. Runway gibi diğer yapay zeka video girişimleri de son yıllarda robotiğe güç sağlama konusunda hamleler yaptı.
Bu şirketler genel olarak yapay zeka video modellerinin gerçek dünya fiziğini anlayabileceğine güveniyor. Bu teknolojinin büyüleyici bir uygulaması olmakla birlikte şirketlerin geliştirilmesi çok pahalı olan modellerden gelir elde etmelerinin bir yolunu da temsil edebilir.
Günümüzde çoğu robot temel modeli, video girdilerini yazılı talimatlarla birleştiren ve motor komutları çıkaran Google’ın Gemini Robotics’i gibi görme-dil-eylem (vision-language-action) modelleridir. Rombach, Flux 3’ün dil katmanını tamamen atlayarak videoyu doğrudan eylemlere çevirdiğini ve bu yaklaşımın daha sağlam olduğunu savunuyor.
Black Forest Labs, Audi fabrikalarındaki araba üreten robotlara güç sağlayan Flux 3’ün özel bir versiyonunu oluşturmak için başka bir girişim olan Mimic ile birlikte çalışıyor. Mimic’in Üründen Sorumlu Başkanı Stephan Gravert, şu anda Flux-mimic yapay zeka modelini Audi ile test ettiklerini ve devreye aldıklarını söylüyor. Ekibi, robot ellerin pencere contaları ve kablolar gibi esnek parçaları arabalara yerleştirmesine güç verme konusunda özellikle iyi olduğunu keşfetti. Gravert, Mimic’in yıl sonuna kadar bu teknolojiyi Audi ile tam olarak yaygınlaştırmayı planladığını belirtiyor.
Black Forest Labs, Nvidia’nın ABD hükümetinden açık ağırlıklı modelleri korumasını talep eden açık mektubunu imzaladığı için Rombach’a açık ve kapalı yapay zeka tartışmasını sormak zorunda kaldım. Rombach, “Açık ağırlıklı modellerin genel bir şekilde yasaklanması bence aptalca olurdu,” diyor. “Şeffaflık, güvenlik, egemenlik ve inovasyon hızı gibi konularda gerçekten sorun yaşarsınız. Bunun çok miyopça bir karar olacağını düşünüyorum.”
Rombach’ın bu konuyu önemsemek için iyi bir nedeni var. Black Forest Labs’in kurucuları uzun zamandır boylarından büyük işlere kalkışarak Meta, Google ve OpenAI gibi Amerikan yapay zeka devleriyle çok daha az kaynakla rekabet ediyorlar. Ancak bunu sonsuza kadar yapamayabilirler: Rombach bana girişimin Flux 3’ü eğitmek için her zamankinden daha fazla işlem gücü kullandığını ve şu an 100’den fazla çalışanı olduğunu söyledi. Black Forest Labs geçen yıl 3.25 milyar dolar değerlemeyle 300 milyon dolar yatırım aldı, ancak rekabete ayak uydurmak için yakında daha fazla sermayeye ihtiyaç duyacaklarını hissediyorum.
