Yapay zekâ yatırımlarının tetiklediği küresel bellek krizi büyümeye devam ediyor. Son aylarda DRAM ve NAND fiyatlarında yaşanan artışlar teknoloji sektörünün en önemli gündem maddelerinden biri haline gelirken, bu kez dikkat çeken açıklama Valve cephesinden geldi. Şirketin Steam Machine projesinde görev alan iki önemli mühendis, mevcut perakende fiyatlarının bile gerçeği tam olarak yansıtmadığını ve önümüzdeki aylarda bellek fiyatlarının çok daha yüksek seviyelere çıkabileceğini söyledi.
Valve mühendislerine göre bugün mağazalarda görülen RAM fiyatları, üreticilerin yaşadığı tedarik sıkıntılarının gerisinden geliyor. Başka bir ifadeyle kullanıcıların bugün karşılaştığı fiyatlar birkaç ay önceki maliyetleri yansıtıyor. Yeni üretimler piyasaya ulaştığında ise fiyatların yeniden yükselmesi bekleniyor.
Valve: Durum beklediğimizden çok daha kötü
Bloomberg’e konuşan Valve mühendisleri Yazan Aldehayyat ve Pierre-Loup Griffais, şirketin yeni Steam Machine üretiminde en büyük sorunun bellek tedariki olduğunu açıkladı.
Aldehayyat, bellek konusunda bir sorun yaşanacağını önceden tahmin ettiklerini ancak krizin ulaştığı seviyenin beklentilerinin çok üzerine çıktığını söyledi.
“Tedarik konusunda sorun yaşanacağını biliyorduk. Ancak bunun boyutu beklediğimizden çok daha büyük oldu.”
Valve mühendisine göre durum hâlâ kötüleşmeye devam ediyor.
“Dürüst olmak gerekirse işler hâlâ daha kötüye gidiyor. Kullanıcıların bugün mağazalarda gördüğü fiyatlar, bizim toplu tedarik tarafında gördüğümüz maliyetlerin yaklaşık üç ila altı ay gerisinden geliyor.”
Bu açıklama, önümüzdeki aylarda yeni üretilecek bilgisayarlar, oyun konsolları ve taşınabilir oyun cihazlarının daha yüksek maliyetlerle piyasaya çıkabileceğine işaret ediyor.
Steam Machine üretimi bellek kapasitesine takılmış durumda
Valve’ın bir diğer önemli ismi Pierre-Loup Griffais ise şirketin üretim kapasitesinin doğrudan bellek bulunabilirliğine bağlı olduğunu ifade etti.
Griffais’e göre Valve şu an ulaşabildiği kadar donanım üretmeye çalışıyor ancak en büyük engel DRAM tedariki.
“Elimize ne geçerse onunla üretim yapıyoruz. En büyük sınırımız kesinlikle bellek kapasitesi.”
Bu açıklama, yalnızca Valve’ın değil birçok donanım üreticisinin benzer sorunlarla mücadele ettiğini gösteriyor.
Bellek üreticileri uzun vadeli sözleşme yapmıyor
Aslında Valve bu sorunu ilk kez gündeme getirmiyor. Pierre-Loup Griffais geçtiğimiz ay Gamers Nexus’a verdiği röportajda bellek üreticileriyle uzun vadeli tedarik anlaşması yapamadıklarını da açıklamıştı.
Griffais’in ifadelerine göre üreticiler aylık fiyatlandırma yapıyor ve yalnızca belirli miktarda bellek satın alma hakkı sunuyor.
Şirket teklifi kabul etmezse aynı şartlarla yeniden teklif alma ihtimali de bulunmuyor.
Bu durum özellikle Valve gibi büyük hacimli üretim planlayan firmaların maliyet hesaplarını oldukça zorlaştırıyor. Sabit fiyatlı uzun dönem anlaşmaların ortadan kalkması, donanım üreticilerini sürekli değişen maliyetlerle karşı karşıya bırakıyor.
Yapay zekâ yatırımları bellek krizini büyütüyor
Bellek fiyatlarındaki yükselişin temel nedeni ise yapay zekâ sektöründe yaşanan büyük talep artışı.
Microsoft, OpenAI, Google, Meta, Amazon ve xAI gibi şirketler, yeni nesil yapay zekâ modellerini eğitmek için binlerce GPU’dan oluşan veri merkezleri kurmaya devam ediyor. Bu sistemlerde kullanılan HBM (High Bandwidth Memory) ve sunucu sınıfı DRAM üretimi, üreticilerin kapasitesinin büyük bölümünü tüketiyor.
Samsung, SK hynix ve Micron gibi dünyanın en büyük bellek üreticileri de üretim önceliğini yüksek kâr marjı sunan yapay zekâ donanımlarına vermiş durumda.
Bunun sonucu olarak masaüstü bilgisayarlar, dizüstü bilgisayarlar, SSD’ler, ekran kartları ve oyun konsollarında kullanılan standart belleklerin arzı giderek daralıyor.
Uzmanlara göre bu tablo yalnızca RAM fiyatlarını değil, NAND flaş bellek maliyetlerini de yukarı çekmeye devam edecek.
2027 başında yeni zamlar görülebilir
Valve’ın değerlendirmesine göre bugün mağazalarda görülen fiyatlar henüz tedarik zincirindeki son maliyet artışlarını yansıtmıyor.
Perakende stoklarının yaklaşık 3 ila 6 aylık gecikmeyle yenilenmesi nedeniyle kullanıcılar asıl fiyat artışlarını 2026’nın son ayları ve 2027’nin ilk çeyreğinde görebilir.
Bu durum yalnızca Steam Machine gibi yeni donanımları değil;
- Oyun bilgisayarlarını
- Dizüstü bilgisayarları
- SSD’leri
- RAM kitlerini
- Oyun konsollarını
- Mini PC modellerini
doğrudan etkileyebilir.
Özellikle yeni sistem toplamayı planlayan kullanıcıların önümüzdeki dönemde daha yüksek donanım maliyetleriyle karşılaşması bekleniyor.
Üreticilere yönelik dava umut olabilir
Bellek piyasasında yaşanan fiyat artışları nedeniyle Samsung, SK hynix ve Micron hakkında ABD’de toplu dava süreci de devam ediyor.
Şirketler, RAM fiyatlarını yapay olarak yükseltmek amacıyla birlikte hareket etmekle suçlanıyor. Davanın nasıl sonuçlanacağı henüz bilinmese de bazı sektör temsilcileri rekabet ortamının yeniden güçlenmesi halinde fiyat baskısının azalabileceğini düşünüyor.
Bununla birlikte kısa vadede piyasanın rahatlaması beklenmiyor. Yapay zekâ veri merkezlerine yönelik yoğun yatırımın devam etmesi nedeniyle bellek üreticilerinin önceliğinin kurumsal müşteriler olmaya devam edeceği tahmin ediliyor.
Valve’ın açıklamaları da bu beklentiyi destekliyor. Şirket, mevcut krizin henüz zirveye ulaşmadığını ve önümüzdeki aylarda hem üreticilerin hem de son kullanıcıların daha yüksek maliyetlerle karşılaşabileceğini düşünüyor. Özellikle yeni bilgisayar toplamayı veya yüksek kapasiteli RAM ile SSD satın almayı planlayan kullanıcılar için 2026’nın ikinci yarısı kritik bir dönem olabilir.
